Solution for Anger in BhagavadGita

This blog post is on the Shlokas / Verses from BhagavadGita that touch upon the aspect of Anger and how to tackle the same in our life. (NOTE: This blog post is part of a series; please refer to BhagavadGita, The Solution Provider to access the complete series.)

Attachment and Desire are considered to be the root-cause of Anger. We see a reference to this in Yoga Vasishta as well.

The movement from desire to destruction can be illustrated as:

Brooding on the Objects of Senses ►Attachment ►Desire ►Anger ►Delusion ►Loss of Memory ►Loss of Reasoning Ability ►Utter Ruin

Anger is a negative emotion that unless managed affects our brain and body.

Now, to the article by Sri. RamaMurthy

Chart ನೋಡ್ದಾಗ, ‘Solutions for Anger’ ಅಧ್ಯಾಯ 2- 56, 62, 63 ಶ್ಲೋಕಗಳ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣು ಹಾಯಿಸ್ತಿದ್ದೆ. ಹೌದಲ್ವೇ ಎಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ ಅನ್ನಿಸ್ತು.
ಕೋಪ ಯಾಕೆ ಬರುತ್ತೆ ? ಪರಿಹಾರ ಏನು ಅಂತಲೂ ಹೇಳಿದೆ ಅಲ್ವೇ ಅನ್ನಿಸ್ತು.

ದುಃಖೇಷ್ವನುದ್ವಿಗ್ನಮನಾಃ ಸುಖೇಷು ವಿಗತಸ್ಪೃಹಃ।
ವೀತರಾಗಭಯಕ್ರೋಧಃ ಸ್ಥಿತಧೀರ್ಮುನಿರುಚ್ಯತೇ ॥೨.೫೬॥

दु:खेष्वनुद्विग्नमना: सुखेषु विगतस्पृह: |
वीतरागभयक्रोध: स्थितधीर्मुनिरुच्यते || 2.56||

duḥkheṣhv-anudvigna-manāḥ sukheṣhu vigata-spṛihaḥ
vīta-rāga-bhaya-krodhaḥ sthita-dhīr munir uchyate || 2.56||

ಅರ್ಥ ಸುಲಭವಾಗೇ ಇದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ವಿವರಣೆ ನನಗೆ ಜ್ಞಾಪಕ ಬಂದಷ್ಟು – ಓದಿದ್ದು, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು ಹೇಳಿದ್ದು, ಕೇಳಿದ್ದು, ಹೇಳೋಣ ಅನ್ನಿಸ್ತು.

ಒಂದು ಜಾಣ್ನುಡಿ ಇದೆ – ದುಃಖ ಸುಖದ ಸಿದ್ಧತೆ, ಸುಖ ದುಃಖದ ಸಿದ್ಧತೆ – ಅಂದ್ರೆ, ಇವು ಜೀವನದ ದ್ವಂಧ್ವಗಳು. ಸುಖ, ದುಃಖ ಒಂದರ ಹಿಂದೆ ಬರಬಹುದಾದಂಥದ್ದು. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸುಖ-ದುಃಖಗಳು ಇದು ನಿರಂತರ ಮತ್ತು ಯಾರನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ನೋಡಿ – ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಒಂದುಸಾವಿರ ರೂ. ಸಂಬಳ. ಅವನು ಸುಖವಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಸಂತೋಷವಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ ಒಂದು ಲಕ್ಷ. ಇವನು ಸಂತೋಷವಾಗಿಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಇದೆ, limits ಗೊತ್ತಿದೆ. ಇವನು ಹಾಗಲ್ಲ. ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲಾ ಭೋಗ ಭಾಗ್ಯಗಳು ತನಗೆ ಬೇಕು, ಕೊಳ್ಳು ಬಾಕತನ, ತನ್ನ Limits ಮೀರಿ ಹೋಗುವವನು. ದುಡ್ಡಿನಿಂದ -ಸುಖವನ್ನು ಖರೀದಿಸಲಾಗಲ್ಲ ಆಲ್ವಾ?.

ಇದು ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಅಷ್ಟೇ – ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳು, ಏನೋ ದ್ವೇಷ, ಅಸೂಯೆ ಅಲ್ದೆ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ವಿಷಯವೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತೆ, ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನ, ಬಂಧು ಬಳಗವನ್ನ ದೂರ ಮಾಡಿರ್ತೀವಿ. ಕೋಪ ಬಂದಾಗ Count Ten ಅಂತ ಹೇಳುವುದೂ ಇದೆ, ಇಲ್ಲಿ counting ಅಂದ್ರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ತಾಳ್ಮೆ ವಹಿಸು, ದುಡುಕಬೇಡ ಅನ್ನೋ ಅರ್ಥ. ನಾವು ಬರೀ ಸುಖವನ್ನೇ ಬಯಸುವವರು, ಇದು ಮನುಷ್ಯಗುಣ. ಸುಖ ಸಿಗ್ದೆಇದ್ದಾಗ – ಉದ್ವೇಗಕ್ಕೊಳಗಾಗತೀವಿ, ದುಃಖ, ಕೋಪ ತಾಪ ಎಲ್ಲಾಬರುತ್ತೆ. ಸುಖ-ದುಃಖವನ್ನು ಸಮದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತ, ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧಗಳ ನಿಗ್ರಹ ದಿಂದ ಕೋಪವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬಹುದು ನಿಗ್ರಹಿಸಬಹುದು ಅಂತ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಹೇಳುತ್ತೆ .

ಶ್ಲೋಕ ೬೨, ೬೩ ಏನು ಹೇಳುತ್ತೆ ನೋಡೋಣ.

ಧ್ಯಾಯತೋ ವಿಷಯಾನ್ ಪುಂಸಃ ಸಂಗಸ್ತೇಷೂಪಜಾಯತೇ ।
ಸಂಗಾತ್ ಸಂಜಾಯತೇ ಕಾಮಃ ಕಾಮಾತ್ ಕ್ರೋಧೋSಭಿಜಾಯತೇ ॥೨.೬೨॥

ध्यायतो विषयान्पुंस: सङ्गस्तेषूपजायते |
सङ्गात्सञ्जायते काम: कामात्क्रोधोऽभिजायते ||2. 62||

dhyāyato viṣhayān puṁsaḥ saṅgas teṣhūpajāyate
saṅgāt sañjāyate kāmaḥ kāmāt krodho ’bhijāyate ||2. 62||

ಕ್ರೋಧಾದ್ ಭವತಿ ಸಮ್ಮೋಹಃ ಸಮ್ಮೋಹಾತ್ ಸ್ಮೃತಿವಿಭ್ರಮಃ ।
ಸ್ಮೃತಿಭ್ರಂಶಾದ್ ಬುದ್ಧಿನಾಶೋ ಬುದ್ಧಿನಾಶಾದ್ ವಿನಶ್ಯತಿ ॥೨.೬೩॥

क्रोधाद्भवति सम्मोह: सम्मोहात्स्मृतिविभ्रम: |
स्मृतिभ्रंशाद् बुद्धिनाशो बुद्धिनाशात्प्रणश्यति || 2.63||

krodhād bhavati sammohaḥ sammohāt smṛiti-vibhramaḥ
smṛiti-bhranśhād buddhi-nāśho buddhi-nāśhāt praṇaśhyati || 2.63||

ಏನೋ ಒಂದು ವಸ್ತುವೋ ಮತ್ತೊಂದೋ ನಮಗೆ ಬೇಕು ಅನ್ಸುತ್ತೆ. ಅದರ ಮೇಲೆ ಮೋಹವೋ ಆಸೆಯೋ ಉಂಟಾಗುತ್ತೆ. (Attachment). ಆಮೇಲೆ ಅದು ನನ್ನದಾಗ ಬೇಕು ಅನ್ಸುತ್ತೆ. ಆಸೆ.ಈಡೇರದಿದ್ದಾಗ ಕ್ರೋಧ., ಕೋಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತೆ. ನಮಗೆ ಕೋಪ ಬರ್ಬಾರ್ದು ಅಂದ್ರೆ ಮೊದಲು ಆಸೆಯನ್ನ ಬಿಡ ಬೇಕು. ಆಸೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡ್ಕೊಳ್ತಾ ಹೋದ್ರೆ ಸಿಟ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತೆ. ಆಸೆ ಅನ್ನೋದು ಈಡೇರದಿದ್ದಾಗ ಕೋಪ. ಕೋಪದಿಂದ ಸಮ್ಮೋಹ. (ಅಂದರೆ ಅಸಂಗತವಾದ ವಿಚಾರಗಳು ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ಮಾಡಬಾರದ್ದನ್ನು ಮಾಡುವ ಬಯಕೆ). ಇದರಿಂದ ಯುಕ್ತಾಯುಕ್ತಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊರಟು ಹೋಗಿ, ತಪ್ಪನ್ನೇ ಸರಿ ಎಂದು ಸಮರ್ಥನೆ ಮಾಡುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ನಾವು ಇಳಿಯುತ್ತೇವೆ. ಇದ್ರಿಂದ ಪ್ರತೀಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು ಅನ್ನೋ ಹಠ ಬರ್ಬಹುದು, ತಿಳಿಗೇಡಿತನ ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ಆತ್ಮದ ಅಧಃಪತನ- ವಿನಾಶ.
ಬುದ್ಧಿನೇ ಕಳ್ಕೊಂಡು ಅಧಃಪಾತದ ದಾರಿ ಹಿಡಿತೀವಿ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ನಾವು Over Attachment ನ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡ್ಕೊಳ್ತಾ ಹೋಗ್ಬೇಕು. ಇದರರ್ಥ ಯಾವುದನ್ನೂ ಯಾರನ್ನೂ ಪ್ರೀತಿಸಬಾರದು, ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಸಬಾರದು ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಪ್ರೀತಿ ಇರಲಿ, ಸ್ನೇಹವಿರಲಿ, ಆದರೆ ಮೋಹ ಬೇಡ. ಅತಿಮೋಹ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಎಲ್ಲವುದರ ಜೊತೆಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಪ್ರೀತಿಸುವುದು-ಆದರೆ ಹಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳದೇ ಇರುವುದು (Detached Attachment). ಇದು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನ ವಾಗಿಟ್ಟಿರುತ್ತೆ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷದ ಮೂಲ. ಆಗ ಕೋಪ ಇನ್ನೆಲ್ಲಿ ಆಲ್ವಾ?.

ಅಧ್ಯಾಯ 5 – ಶ್ಲೋ. 26 ಏನು ಹೇಳುತ್ತೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನೋಡೋಣ.
ಈ ಅಧ್ಯಾಯ ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಸನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿದ್ದು. ಮುಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಸನ್ಯಾಸಿಗೂ ತ್ಯಾಗಿಗೂ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಹೇಳಿದೆ. ಅದನ್ನ ಯಾವಾಗ್ಲಾದ್ರೂ ಮತ್ತೆ ನೋಡೋಣ.

ಕಾಮಕ್ರೋಧವಿಯುಕ್ತಾನಾಂ ಯತೀನಾಂ ಯತಚೇತಸಾಮ್ ।
ಅಭಿತೋ ಬ್ರಹ್ಮ ನಿರ್ವಾಣಂ ವರ್ತತೇ ವಿದಿತಾತ್ಮನಾಮ್ ॥೨೬॥

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು ಈ ಶ್ಲೋಕದಬಗ್ಗೆ, ಕಾಮಕ್ರೋಧ ದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ವಿವರಣೆ ಕೊಡ್ತಾ ಹೋಗ್ತಾರೆ. ನಾವು, ನಮ್ಮ ಕೋಪ ತಾಪ ಏನಿದ್ಯೋ ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ನೋಡೋದಾದ್ರೆ, ಕಾಮ ಅಂದ್ರೆ ಆಸೆ, ಕ್ರೋಧ ಅಂದ್ರೆ ಕೋಪ ಅಂತ ಸರಳ ಅರ್ಥ ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದು ಕೊಳ್ಳುವುದು ಸೂಕ್ತ.

ನಾವು, ಗೃಹಸ್ಥರು ಇಂದ್ರಿಯಾತೀತರೂ ಅಲ್ಲ , ತ್ರಿಗುಣಾತೀತರೂ ಅಲ್ಲ. ಇದು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹಾಸು ಹೊಕ್ಕಾಗಿ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಭಗವಂತನೇ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.

ಅವುಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚು ಕಮ್ಮಿಯಿರಬಹುದು. ಇವುಗಳ ಅನುಪಾತದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ವರ್ತನೆ ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿ ಇರುತ್ತೆ. ಅವ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂಗೋಪಿ ಅಂತೀವಿ, ಅವ್ನಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಅಂತೆಲ್ಲಾ ಗುಣವಾಚಕಗಳನ್ನ ಉಪಯೋಗಿಸ್ತೀವಿ. ಭಗವದ್ಗೀತೆ – ಕಾಮಕ್ರೋಧಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದವರು, ಯತ ಚೇತಸಾಮ್ ಅಂದ್ರೆ ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹಿಸಿದವರು ಆತ್ಮ ಸಾಕ್ಷಾಕಾರ ಪಡೀತಾರೆ ಅಂತ ಹೇಳುತ್ತೆ. ಆತ್ಮ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ಅಂದಾಗ ಇದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು, ಅರ್ಥಗಳನ್ನ ಹೇಳ್ತಾರೆ. ನಮಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತ್ರ ಅರ್ಥ ಸಾಕು. ಅತಿಯಾದ ಅಸೆ ಮತ್ತು ಕೋಪ ಬಿಡ್ಬೇಕು ಅಂತ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡ್ರೆ ಸಾಕು. ಹಾಗಂತ ಬಿಟ್ಬಿಟ್ಟು ಸನ್ಯಾಸಿ ಥರ ಇರೋಕೆ ಆಗೋಲ್ಲ ಅಲ್ವ. ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿಟ್ಕೋಬೇಕು, ಕಮ್ಮಿ ಮಾಡ್ಕೋತಾ ಹೋಗ್ಬೇಕು. ಇಂದ್ರಿಯ ತೃಪ್ತಿ ನೇ ಮುಖ್ಯ ವಾಗಿಟ್ಕೊಳ್ದಲೇ , ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಕಾಮ್ಯಕರ್ಮ ವಶವಾಗದಹಾಗೆ ನೋಡ್ಕೊಳ್ತಾ , ಬಾಹ್ಯ ಸುಖದ ಕಡೆ ಒಲವನ್ನ ಕಮ್ಮಿ ಮಾಡ್ಕೋತಾ ಹೋದ್ರೆ, ಜೊತೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಗವಂತನ ಚಿಂತನೆಯನ್ನೂ ಮೈ ಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡ್ರೆ ಮನಸ್ಸು ಸದಾ ಪ್ರಸನ್ನ ವಾಗಿರುತ್ತೆ, ನಮ್ಮ ಪ್ರಸನ್ನತೆ ಕೋಪವನ್ನು ತಂತಾನೆ ಕಮ್ಮಿ ಮಾಡುತ್ತೆ.

ಅಧ್ಯಾಯ 16 – ಶ್ಲೋ. 1, 2, 3 ಮತ್ತು 21 ರ ಕಡೆನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಗಮನ ಹರಿಸೋಣ. ಈ ಮೂರೂ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಜೊತೆಗೆ ನಾಲ್ಕನೆಯದನ್ನೂ ಪೂರಕವಾಗಿ ಸೇರಿಸಬಹುದು ಅನ್ನೋದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ, ಹಾಗೆಯೇ ಸೇರ್ಸಿದೀನಿ ಕೂಡ.

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದ ಹೆಸರೇ ‘ದೈವಾಸುರ ಸಂಪದ್ವಿಭಾಗ ಯೋಗ.’ .
ಇಲ್ಲಿ ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪರಮಾತ್ಮ ‘ದೈವೀ ಸ್ವಭಾವ’ ಮತ್ತು ‘ಅಸುರೀ’ ಸ್ವಭಾವಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನ ಹೇಳ್ತಾ ಹೋಗ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ತಾ ಓದಲೇ ಬೇಕಾದ ಅಧ್ಯಾಯ ಅನ್ಸುತ್ತೆ.

ಅಭಯಂ ಸತ್ತ್ವಸಂಶುದ್ಧಿರ್ಜ್ಞಾನಯೋಗವ್ಯವಸ್ಥಿತಿಃ ।

ದಾನಂ ದಮಶ್ಚ ಯಜ್ಞಶ್ಚ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಸ್ತಪ ಆರ್ಜವಮ್ ॥೧॥

ಅಹಿಂಸಾ ಸತ್ಯಮಕ್ರೋಧಸ್ತ್ಯಾಗಃ ಶಾನ್ತಿರಪೈಶುನಮ್ ।

ದಯಾ ಭೂತೇಷ್ವಲೋಲುತ್ವಂಮಾರ್ದವಂ ಹ್ರೀರಚಾಪಲಮ್ ॥೨॥

ತೇಜಃ ಕ್ಷಮಾ ಧೃತಿಃ ಶೌಚಮದ್ರೋಹೋ ನಾತಿಮಾನಿತಾ ।

ಭವಂತಿ ಸಂಪದಂ ದೈವೀಮಭಿಜಾತಸ್ಯ ಭಾರತ ॥೩॥

श्रीभगवानुवाच |
अभयं सत्त्वसंशुद्धिर्ज्ञानयोगव्यवस्थिति: |
दानं दमश्च यज्ञश्च स्वाध्यायस्तप आर्जवम् || 16.1||
अहिंसा सत्यमक्रोधस्त्याग: शान्तिरपैशुनम् |
दया भूतेष्वलोलुप्त्वं मार्दवं ह्रीरचापलम् || 16.2||
तेज: क्षमा धृति: शौचमद्रोहोनातिमानिता |
भवन्ति सम्पदं दैवीमभिजातस्य भारत || 16.3||

śhrī-bhagavān uvācha
abhayaṁ sattva-sanśhuddhir jñāna-yoga-vyavasthitiḥ
dānaṁ damaśh cha yajñaśh cha svādhyāyas tapa ārjavam || 16.1||
ahinsā satyam akrodhas tyāgaḥ śhāntir apaiśhunam
dayā bhūteṣhv aloluptvaṁ mārdavaṁ hrīr achāpalam || 16.2||
tejaḥ kṣhamā dhṛitiḥ śhaucham adroho nāti-mānitā
bhavanti sampadaṁ daivīm abhijātasya bhārata || 16.3||

ಡಂಭೋ ದರ್ಪೋ ಅತಿಮಾನಶ್ಚ ಕ್ರೋಧಃ ಪಾರುಷ್ಯಮೇವ ಚ।

ಅಜ್ಞಾನಂ ಚಾಭಿಜಾತಸ್ಯ ಪಾರ್ಥ ಸಂಪದಮಾಸುರೀಮ್ ॥೪॥

दम्भो दर्पोऽभिमानश्च क्रोध: पारुष्यमेव च |
अज्ञानं चाभिजातस्य पार्थ सम्पदमासुरीम् ||16. 4||

dambho darpo ’bhimānaśh cha krodhaḥ pāruṣhyam eva cha
ajñānaṁ chābhijātasya pārtha sampadam āsurīm ||16. 4||


ಹಾಗೂ


ತ್ರಿವಿಧಂ ನರಕಸ್ಯೇದಂ ದ್ವಾರಂ ನಾಶನಮಾತ್ಮನಃ ।

ಕಾಮಃ ಕ್ರೋಧಸ್ತಥಾ ಲೋಭಸ್ತಸ್ಮಾದೇತತ್ ತ್ರಯಂ ತ್ಯಜೇತ್ ॥೨೧॥

त्रिविधं नरकस्येदं द्वारं नाशनमात्मन: |
काम: क्रोधस्तथा लोभस्तस्मादेतत्त्रयं त्यजेत् || 16.21||

tri-vidhaṁ narakasyedaṁ dvāraṁ nāśhanam ātmanaḥ
kāmaḥ krodhas tathā lobhas tasmād etat trayaṁ tyajet ||16. 21||

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪರಮಾತ್ಮ ‘ದೈವೀ ಸ್ವಭಾವ’ ಮತ್ತು ‘ಅಸುರೀ’ ಸ್ವಭಾವಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನ ಹೇಳ್ತಾ, ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ – ಅಭಯಂ (ನಿರ್ಭಯತ್ವ)ದಿಂದ ಹಿಡಿದು 26 ಸದ್ಗುಣಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ನಾಲ್ಕನೇಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ 6 ಅಸುರೀ ಗುಣಗಳ ವಿವರವೂ ಇದೆ.

ಈ ದೈವೀಗುಣ, ಅಸುರೀ ಗುಣ – ಇವುಗಳ ಸ್ವಭಾವ, ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನ ಈ ಅಧ್ಯಾಯ ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತೆ.


26 ಸದ್ಗುಣಗಳು :
“ಅಭಯ, ಅಂತಃಕರಣದ ಶುದ್ಧಿ, ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಯೋಗಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವುದು, ದಾನ ಮಾಡುವುದು, ಮನಸ್ಸಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಯಜ್ಞಗಳ ಆಚರಣೆ, ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅಧ್ಯಯನ, ತಪಸ್ಸು, ಸರಳತೆ, ಅಹಿಂಸೆ, ಸತ್ಯತೆ, ಕೋಪವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ತ್ಯಾಗಭಾವನೆ, ಶಾಂತಿ, ತಪ್ಪು ಹುಡುಕುವುದರಲ್ಲಿ ವಿಮುಖತೆ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲೂ ದಯೆ, ದುರಾಸೆಯಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ಮೃದು ಸ್ವಭಾವ, ನಮ್ರತೆ, ದೃಢತೆ, ತೇಜಸ್ಸು, ಕ್ಷಮೆ, ಸ್ಥೈರ್ಯ, ಶುಚಿತ್ವ, ದ್ವೇಷ-ಅಸೂಯೆಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಗೌರವ-ಮಾನ್ಯತೆಗಳ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದಿರುವುದು –

ಹಾಗೆಯೇ

6 ಅಸುರೀ ಗುಣಗಳು :

ಅಹಂಕಾರ, ದರ್ಪ, ಅಭಿಮಾನ, ಕೋಪ, ಕ್ರೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನ.

ಇಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ‘ದೈವೀಸ್ವಭಾವ’ ಮತ್ತು ‘ಆಸುರೀಸ್ವಭಾವ’ ಹಾಗೂ ಅದರ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ದೈವೀಸ್ವಭಾವ ಎಂದರೆ ದೇವತೆಗಳ ಸ್ವಭಾವ-ಇದು ಜ್ಞಾನ ಸಾಧನ. ಆಸುರೀಸ್ವಭಾವ ಎಂದರೆ ಅಸುರರ ಸ್ವಭಾವ-ಅದು ಜ್ಞಾನ ವಿರೋಧಿ. ದೈವೀ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ನಾವು ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಜ್ಞಾನ ಸಾಧನೆ ಸಾಧ್ಯ.ಈ ಎರಡೂ ಸ್ವಭಾವಗಳು ಸಹಜವಾಗಿ ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಇದೆ. ಇದರ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲೆ, ದೈವತ್ವವೋ ಆಸುರತ್ವವೋ ಪ್ರಭಾವ ನಮ್ಮದಾಗಿರುತ್ತೆ. ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಅಸುರೀ ಗುಣಗಳನ್ನ ನಿಗ್ರಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೋಗಬೇಕು.
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು ಹಲವಾರು ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನ ಕೊಡ್ತಾ ಹೋಗ್ತಾರೆ. ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನ ಸತ್ಯಗುಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಅವನು ಸತ್ಯ ಹರಿಶ್ಚ೦ದ್ರ ನೆಂದೇ ಇವತ್ತಿಗೂ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ, ಹಾಗೆಯೇ ರಾವಣ ಮಹಾಜ್ಞಾನಿ, ಮಹಾಭಕ್ತ – ಶಿವನ ಆತ್ಮಲಿಂಗವನ್ನೇ ಪಡೆದುಕೊಂಡವನು. ಮೋಹವೆಂಬ ಒಂದೇ ರಾಕ್ಷಸೀ ಗುಣದಿಂದಾಗಿ ರಾಕ್ಷಸನೇ ಅದ.
ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶ್ಲೋ. ೨೧ ರಲ್ಲಿ ತ್ರಿವಿಧಂ ನರಕಸ್ಯೇದಂ ದ್ವಾರಂ ನಾಶನಮಾತ್ಮನಃ .ಕಾಮಃ ಕ್ರೋಧಸ್ತಥಾ ಲೋಭಸ್ತಸ್ಮಾದೇತತ್ತ್ರಯಂ ತ್ಯಜೇತ್ ಅಂತ ಹೇಳ್ತಾ ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ,ಲೋಭ ಗುಣಗಳು ನರಕದ ಮೂರೂ ಬಾಗಿಲು ಅಂತ ಹೇಳಿದೆ.
ಸ್ವರ್ಗ ನರಕ ಇದ್ಯೋ ಇಲ್ವೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಆದ್ರೆ ನಂಬುತ್ತಾ ಅಸುರೀ ಗುಣಗಳನ್ನ ಕಮ್ಮಿ ಮಾಡ್ಕೊಳ್ತಾ ಅಸುರೀ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ‘ಕೋಪ’ ಕಮ್ಮಿ ಮಾಡ್ಕೊಬಹುದಲ್ವೇ ?.


ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕ ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಯವರ ಕಗ್ಗ ಜ್ಞಾಪಕಕ್ಕೆ ಬಂತು ಹೇಳ್ಬೇಕು ಅನ್ನಿಸ್ತಿದೆ:

ಬೇಕು ಬೇಕದು ಬೇಕು ಬೇಕಿದೆನಗಿನ್ನೊಂದು ।ಬೇಕೆನುತ ಬೊಬ್ಬಿಡುತಲಿಹ ಘಟವನಿದನು ॥
ಏಕೆಂದು ರಚಿಸಿದನೊ ಬೊಮ್ಮನೀ ಬೇಕು ಜಪ ।ಸಾಕೆನಿಪುದೆಂದಿಗಲೊ – ಮಂಕುತಿಮ್ಮ ॥ ೩೭೧ ॥
ನಾವು ಯಾವಾಗ್ಲೂ, ಅದು ಬೇಕು, ಇದು ಬೇಕು, ಮತ್ತೊಂದು ಬೇಕು, ಇನ್ನೂ ಏನೇನೋ ಬೇಕು ಅಂತ ಸದಾಕಾಲ ಅನ್ಕೋತಾನೇ ಇರ್ತೀವಿ. ಮತ್ತೆ ಅವರು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಾ, ಈ ಪರಿಯ ‘ಬೇಕು ಬೇಕು’ ಅನ್ನೋ ಜಪ ಏಕೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನೋ ಆ ಬ್ರಹ್ಮ (ಬೊಮ್ಮ) ? ಅಂತ ಹೇಳಿ , ಈ ‘ ಬೇಕು ಬೇಕೆಂಬ ’ಜಪ ಸಾಕೆನಿಪುದೆಂದಿಗಲೊ ಎಂದು ನಮ್ಮ ಆಸೆಗಳ ಪರಿಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮಾನ್ಯ ಡಿ.ವಿ.ಜಿ..

ಹಾಗಾದ್ರೆ ಇವೆಲ್ಲಾ ಏನೂ ಬೇಡ್ವಾ, ಬೇಕು. ಆದ್ರೆ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿರಬೇಕು ಅಂತ ಇನ್ನೊಂದು ಕಗ್ಗ ದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಏನೂ ಬೇಡ ಅಂತ ಅನ್ಕೊಂಡ್ರೂ , ಒಳಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಆದಿದ್ರೆ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು, ಇದಿದ್ರೆ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು ಅಂತಾ ಕೊರಗೋ ಬದ್ಲು ಇತಿ ಮಿತಿ ಇರ್ಲಿ ಅಂತ ಹೇಳುತ್ತೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕಗ್ಗ.

ಈ ಜಗದ ಗಂಧ ಪರಿಪರಿ ಹಸಿವ ಕೆಣಕುತಿರೆ । ಭೋಜನವ ನೀಡನೆನೆ ಮನ ಸುಮ್ಮನಿಹುದೆ? ॥
ಸಾಜಗಳ ಕೊಲ್ಲೆನುವ ಹಠಯೋಗಕಿಂತ ಸರಿ । ರಾಜಯೋಗದುಪಾಯ – ಮಂಕುತಿಮ್ಮ ॥ ೩೭೪ ॥

ನಾವು ಸುಖ ವಾಗಿರಲು, ಆರಾಮವಾಗಿರಲು ಏನೆಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳು ಬಂದಿವೆ, ಇನ್ನೂ ಏನೇನೋ ಬೇಕು ಅನ್ನಿಸ್ತಿರುತ್ತೆ. ಎಲ್ಲಾ ಕೂತಲ್ಲೇ, Remote control ನಲ್ಲೇ ಆಗ್ಬಿಡಬೇಕು. ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ಸುಖ ಸಾಧನಗಳು ನಮಗೆ ಬೇಕು, ಅನುಭವಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಆಸೆ ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತ ವಾಗಿದ್ದು, ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಆಲ್ವಾ ?.
ಈ ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ, ಸವಲತ್ತುಗಳಿಂದ ನಮಗೆ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ, ನೆಮ್ಮದಿ ಸಿಗುತ್ತಾ ? ಹೌದು ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ಭ್ರಮೆಯಷ್ಟೇ. ಇಲ್ಲದೆಯೂ ಬದುಕ ಬಹುದು, ಇದ್ದರೂ ಬದುಕ ಬಹುದು ಅಂತಾದರೆ, ಎಲ್ಲವೂ ಇತಿಮಿತಿ ಯಲ್ಲಿರಲಿ ಅಲ್ಲವೇ?

========================

One thought on “Solution for Anger in BhagavadGita

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s